Уште еден пар патики

Имав некаде тринаесет години кога го добив првиот пар спринтерки. Кога дојдов дома, пресреќна ѝ ги покажав на мајка ми и ѝ реков: “Мамо, овие се за рушење рекорди!“ Најсреќен ден во животот!

Едвај го чекав првиот тренинг на саза (на тартан, атлетска патека, на Градски стадион, така ја викаме скратено ние атлетичарите, “на стаза“, останало од ех Ју). Мислев дека летам. Толку беа лесни на нога, никогаш немав трчано со нешто подобро. Ниту некогаш сум имала подобри патики, ниту некогаш некој ми подарил нешто приближно слично. Детски радости! На тренинг имав чувство дека со самото тоа што ги носам имам предност да ги победам сите, иако не бев најдобра. Ниту шпринтериците беа најнов модел, но беа нови, неносени претходно. Сите други добиваа веќе носени шпринтерици од некој претходно. Шпинтерици и тогаш како и ден денес не се продаваат во продавници кај нас, па се “наследуваа“ клубските. Овие останале единствени нови, не облечени зошто никој пред мене немал толку мала нога за да влезе во нив. Само на мене ми пасуваа. Пепелашка! На нив пишува Made in West-Germany, што значи се модел некаде од ’70-‘80те. Сеедно, на мене како тринаесет годишно дете тоа ништо не ми значеше, освен дека добив нови шпринтерици. Ова со Западна Германија сега го сфатив, откако ги најдов шпринтеркиве во подрум после дваесет години.1

“There is always one moment in childhood when the door opens and lets the future in.” – Graham Greene

Секогаш постои еден момент во детството кога вратата се отвара и ја пушта иднината да влезе.

            Мислам дека јас знам точно кој момент беше тоа во моето детство кога врата на иднината се отвори и секоја одлука, секоја меморија, секоја интеракција и она што сум денес и многу веројатно, она што ќе бидам во иднина е резултат на тој ден.

            Можеби повеќето ќе претпоставите дека тоа е денот кога почнав да тренирам атлетика. Можеби, но јас не сум сигурна дека е така. Многу деца како мали почнале да тренираат многу различни спортови, ама се откажале, што можело да биде и мојот случај. Не знам. Ама знам за еден друг ден, овој за кој почнав да пишувам погоре, некаде на година и некој месец откога почнав да тренирам атлетика и за тој ден сум скоро сигурна дека е овој момент за кој пишува Graham. И еве како почна.

1999г. Се сеќавам дека беше сончево саботно утро, рана пролет, некаде крај на март или почеток на април. Не се сеќавам на датумот, ама воопшто не е тоа релевантно, се сеќавам на овие детали затоа што во зимата, тренинзите ни беа на кеј и кога ќе затоплеше, почнувавме да правиме тренинзи на стаза, ама сеуште не почнувавме со спринтерки некаде до крајот на април, почекот на мај, непосредно пред натпреварувачка сезона и Купови. Загревањето уште го правевме во тренерки, ама делниците (така ги викавме сите оние јаки тренинзи што денес го викаме интервали, темпо или лонг ран, а останатото беше истрчување, easy run. Така ги делиме тренинзите, на делници – јаките тренинзи и истрчување – лесните тренинзи) ги правевме во маичка и шорцеви.

2

моите први спринтерки Made in West-Germany

Гардеробите ни беа под трибините на КК Работнички (кошаркарската сала во Градски Парк), веднаш до гардеробите на фудбалерите и помошното на фудбалски клуб Работнички. Денес и овој дел има нов изглед, па ќе пробам да ви доловам бидејќи беше мое секојдневие и значаен дел од сторијата. Значи, тука, пред гардеробите на АК Работнички, кој беше мој матичен клуб, (мислам дека имаме споменато во “Издржи, кралице“), се чекавме со тимот и со нашот тренер Мето. Сабота секогаш се знаеше дека е ден за делници. Сите бевме слободни бидејќи е викенд, за разлика од останатите денови кога бевме со училишни обврски, често во различни смени. Затоа сабота беше убав ден за мене и во моите спомени, тогаш целиот тим беше собран, а бидејќи јас и брат ми бевме најмалите, а останатите веќе беа средношколци или на факултет, секогаш се смеевме на глупостите и досетките на “големите“. И таа сабота бевме договорени за 10 часот со тренерот и екипата. Седнати на шипките пред гардероби (оние шипки што се поставени пред влез за во сала за да ги насочуваат и огранучуваат движењето на публиката за време на натпревари) го чекавме тренерот.

            Кога конечно дојде, пред сите заедно да се упатиме на тренинг кон Градски, тој ми подаде една кесичка, онака “кежуал“: “Ај пробај ги овие дали ти се точни“ – ми рече Мето тренерот.

            Јас веднаш знаев што може да е, бидејќи претходниот тренинг ме прашуваше кој број патики носам, дека има стари шпринтерици кои никој не ги носи бидејќи се мало бројче и дека ќе ми ги донесе да ги пробам. Јас глумев исто така “кежуал“ иако во себе сакав да скокам и трчам дијагонално на помошното на ФК Работнички од радост. Сите гледаа во мене додека ги пробував, мислам малку и љубоморно, ама не на негативен начин, нормално.

            “Точни се.“ – пак реков кежуал.

            Како што реков, најсреќен ден во животот.

 Долго време јас и брат ми трениравме со “чкартни“ патики. Никогаш моите немаа да си дозволат да ни купат убава патика за трчање, не дека имаше и некој избор тогаш во Македонија на патики за трчање. Но оние кои можеа да си дозволат, нарачуваа преку пријатели и роднини од Бугарија и Србија или Америките. Ние секогаш бевме децата со Адибасс со четири цртки, за 300ден. од Чаршија. И ги носевме дур не се искинат или не ни порасне ногата, некогаш значеше и по две години. И секогаш ни се смееја хејтерите соученици за тоа. Никогаш не бевме шема. Секогаш се трудевме да бидеме како другите, да се вклопиме, да бидеме нормални деца. Никогаш не бевме.

            100 евра за пар патики? Никогаш нема да се вклопиме!

Всушност сѐ започнува со првиот школки ден. Што носиме на училиште, како се облекуваме, тоа што го носиш те прави кул. Ние сме тоа што го носиме, го носиме тоа што сме и тој пар патики е твој подобран, многу повеќе од само обичен пар патики.

За мене, тој пар патики денес е мојот живот, мојата работа, изворот на мојата младост и текот на мојот растеж, веројатно и старост. За сто евра и нешто ситно, потрошувачката станува зависност, денес има тркачи кои мора да го имаат последниот модел тркачки патики. Ако следите коментари на социјалните мрежи на профилите на спортските брендови, ќе видите дека дури и самите Американци коментираат како 100 долари за патики е прескапо. А ние тука, во Македонија глумиме буржоазија со 200евра просечна плата и викаме, е па 6.000 денари, не се скапи!!!

Знаете дека за нов модел патики, тинејџери се убиваат во Америка? Тоа е нешто што едноставно се случува на улица, некој те гледа во нови патики од 100-150 долари, вади пиштол и ти се заканува, патики или ќе пукам. Некои не ги соблекуваат патиките, бидејќи и тие едвај дошле до нив, за да се фалат со нови Џорданки и завршуваат или претепани или убиени. Ни мене не ми се веруваше кога слушнав, ама прогуглајте, не е невообичаена случка.made in West Germany

Примамливи реклами на спортски брендови сите не прават зависници. Ќе видиме некој како Кипчоге како брка маратон под 2 часа со одреден модел патики и мислиме дека ако и ние трчаме во истите, сами ќе истрчаат подеднакво јако. Ќе ни кажат “Just Do It” и го слушаме тоа знакчето со “штикла“ или три цртки. Патиките не трчаат сами, тие светски рекорди се рушат со многу тренинг. За некој кој има неделна километража помеѓу 120-150км, уште еден пар патики е потреба на секои 3-4 месеци, инаку патиката пропаѓа и ризикувате повреда. Тоа се помеѓу 400-500 евра годишно, за добра патика зборуваме. Ние знаеме да набавиме од оние постарите модели за 2-3000мкд од аутлет и ако не пишува Мade in West-Germany да сме среќни, сепак не се до толку стар модел (иако не сум сигурна колку треба да сме среќни и за тоа, на овие “модерниве“ пишува Made in China или Made in Malaysia, изработени во некоја шупа од малолетни деца или работници платени по пеесетина центи на ден).

Тркачката култура неминовно расте кај нас, но ние атлетичарите сеуште не можеме да закачиме сериозен спонзор кој нема да се фаќа за глава ако треба да донира четири пара патики годишно и два пара тренерки, хеланки, шорц и маичка. За финансии оддамна не разговараме. Зборуваме за многу мала група атлетичари, репрезентативци, шампиони, рекордери. Десетина сме сѐ на се, машки и женски топтан. Само ѕирнете ја листата на победници Македонци/ки од последниве 3-4 години на Скоспки маратон, сѐ ќе ви биде јасно. Јас колку што сум во контакт со нив, ниту еден не се има пофалено за нешто долгорочно и сериозно потпишано на хартија. Има еден тркач на кеј што не знам каков договор има со спортскиот бренд, ама за делот дека мора да ги тренира на кеј рекреативците, знам. Ама тоа не се вика спонзорство. Тоа се вика платена работа. Спонзор на спортист значи добиваш спортска опрема и месечна плата, а ти треба да тренираш, да постираш слики со брендот (кој е задолжен за тие фотосесии, а не ти сам да бидеш и фотограф) за реклама и да постигнуваш спортки резултати. Висината на платата да ти зависи од висината на резултатот и пласманот на домашна и светска сцена. Тоа го нема кај нас во атлетиката. Онаму каде го има, има и резултати, како ракометот и кошарката. Го има и во фудбалот кај нас, иако нема некои резултати, но тоа на страна.

Како и да е, јас и понатаму сум тука, сеуште се борам за уште еден пар патики, не секогаш со поддршка, ретко со добивка.

Јасно ми е дека други го собираат бенефитот од моите критики, дека јас и мојот тим сме секогаш лошите бидејќи ние сме гласните кои за сѐ се буниме, а тие мирните и скромните се фини и нив сите ги сакаат. Јас ги викам “проѕирни фејкери“ без храброст да кренат глас за она што сметаат дека им следува и чекаат друг да се буни во нивно име, инаку некој ќе ги мрази, несвесни дека никој не ги ни сака кога не знае дека постојат. Но исто така на сите им е веќе јасно дека затоа што никој пред нас не сакал да биде “лошиот“ и да критикува, сега никој нема бенефит. Некој некогаш мора да почне, па додека да се појави следниот/следната храбра личност да не замени, ние ќе се ја превземем улогата на лошите критичари кои се бунат за сѐ.

Сеедно, ние сме сеуште тука, не ме сакате, ама ме слушате зашто знаете дека не сум фејкер која ве лаже. Тие фините пред мене никој не знае каде се, ги сакаат сите два дена и им ги заборавате имињата. Јас и мојот тим сеуште се бориме и сме тука!

За уште еден пар патики. Да овие патики ме дефинираат, но понекогаш пробувам да ги соблечам.

 

Permalink